TÜRKİYE CUMHURİYETİ

 

ANAYASA MAHKEMESİ

 

 

 

 

İKİNCİ BÖLÜM

 

 

 

 

TEDBİRE İLİŞKİN ARA KARAR

 

 

 

 

M. A. G. J.  BAŞVURUSU

 

 (Başvuru Numarası: 2015/1832)

 

 

Karar Tarihi: 13/2/2015

 

 

 

 

 

 

 

 

İKİNCİ BÖLÜM

ARA KARAR

 

Başkan  

 :

 Alparslan ALTAN

Üyeler

 :

 Serdar ÖZGÜLDÜR

 

 

 Osman Alifeyyaz PAKSÜT

 

 

 Recep KÖMÜRCÜ

 

 

 Engin YILDIRIM

Raportör

 :

 Volkan ÇAKMAK

Başvurucu

 :

 M. A. G. J.

Vekili

 :

 Sadık Onur GELBAL

 

I. BAŞVURU SÜRECİ

1. Başvuru, 29/1/2015 tarihinde yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.

2. İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca, başvurucunun tedbir talebinin Bölüm tarafından karara bağlanması gerekli görüldüğünden, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 33. maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.

II. OLAY VE OLGULAR

3. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:

4. İran vatandaşı olan ve 17/8/2013 tarihinde Türkiye'ye giriş yapan başvurucu, ülkesine dönmesi durumunda yaşamının ve vücut bütünlüğünün tehlike altında bulunduğunu belirterek 12/11/2013 günü Ankara Valiliği nezdinde uluslararası koruma talebinde bulunmuştur.

5. Uluslararası koruma talebine ilişkin değerlendirme sürecinde Adıyaman iline sevkedilen başvurucu 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunundan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediği için hakkında 20/6/2014 tarihinde "semti meçhul" tahdit kararı çıkartılmış ve 17/7/2014 tarihinde Adıyaman Valiliği tarafından 6458 sayılı Kanun'un 77. maddesi uyarınca "başvurusunun geri çekilmiş sayılması" yönünde işlem tesis edilmiştir. Başvurucunun 17/7/2014 tarihli işleme karşı itirazda bulunmaması üzerine, Adıyaman Valiliğinin 10/9/2014 tarihli işlemi ile sınır dışı edilmesine karar verilmiştir.

 

6. 10/9/20114 tarihli sınır dışı edilme işlemine karşı açılan dava, Şanlıurfa 1. İdare Mahkemesinin 19/12/2014 tarih ve E. 2014/2119, K. 2014/2536 sayılı kararı ile reddedilmiştir. Davanın reddine ilişkin kararın 15/1/2015 günü tebellüğ edilmesinin ardından 29/1/2015 gününde bireysel başvuruda bulunulmuştur.

III. İNCELEME VE GEREKÇE

A. Başvurucunun İddiaları

6. Başvurucu, ülkesinde bir suç örgütü (mafya) tarafından yapılan yolsuzluk hakkında bilgi sahibi olmasından dolayı tehdit edildiğini, sınır dışı edilmesi kararının yaşam ve vücut bütünlüğü yönünden risk oluşturduğunu ileri sürerek Anayasa'nın 17. ve 19. maddesinde yer alan hakların ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 73. maddesi uyarınca tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme

7. Başvuru formu ve ekleri incelenip tedbir talebi hakkında gereği düşünüldü:

8. 6216 sayılı Kanun'un 49. maddesinin (5) numaralı fıkrası ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün "Tedbir kararı" başlıklı 73. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca, başvurucunun temel haklarının korunması için zorunlu görülen tedbirlere resen veya başvurucunun talebi üzerine karar verilebilecektir.

9. Buna göre; bir işlem ya da kararın uygulanması halinde bireyin anayasal haklarının ihlali yönünde ciddi bir tehlike ortaya çıkacaksa, 6216 sayılı Kanun ile Mahkemeye bu tehlikeyi önlemek amacıyla tedbir kararı verme yetkisi tanınmıştır. Bu yönüyle tedbir yetkisi istisnai bir yetki olup, ancak işlem veya kararın uygulanması halinde yaşam hakkına ya da bireyin maddi ve manevi bütünlüğüne yönelik gerçek ve ciddi bir risk doğacaksa tedbire başvurulabilir (B.No: 2013/9673, 30/12/2013, §25).

10. Dolayısıyla, tedbir kararı verilebilmesi için başvurucunun yaşamına ya da maddi veya manevi bütünlüğüne yönelik ciddi bir tehlike bulunduğunun anlaşılması gerekir (B.No: 2013/9673, 30/12/2013, §24). Bu bağlamda, sınır dışı edilecek olan kişinin, sadece kendisi veya bağlı bulunduğu insan grubu ile ilgili öznel duruma işaret ederek büyük bir olasılıkla kötü muamale göreceğini ispat etmesi gerekmektedir.

11. Somut olayda, kendisiyle yapılan uluslararası koruma mülakatına ilişkin formdan; ülkesinde daha önce kötü muamele veya işkenceye tabi tutulmadığı, hakkında soruşturma, tahkikat, kesinleşmiş mahkeme kararı veya ceza bulunmadığı ve herhangi bir siyasi, dini veya etnik örgüte üye olmadığı anlaşılan başvurucunun; öznel durumu nedeniyle yaşam ve vücut bütünlüğüne yönelik güncel ve ciddi bir riskin varlığını ortaya koymaksızın, bilgi sahibi olduğu ancak ülkesindeki polis teşkilatına iletmediğini belirttiği adli bir vakaya ilişkin olarak bir mafya grubu tarafından gerçekleştirildiğini ileri sürdüğü darp ve tehditlere ilişkin somut bilgi ve belgeyle temellendirememiş olan soyut iddialar tedbir kararı verilebilmesi yönünden yeterli bir gerekçe olarak kabul edilemez.

12.Açıklanan nedenlerle başvurucunun yaşamına ya da maddi ve manevi varlığına yönelik güncel, kişisel ve ciddi bir risk bulunmaması nedeniyle bu aşamada koşulları oluşmayan tedbir talebinin reddine karar verilmesi gerekir.

 

IV.  HÜKÜM

Başvuru konusu olayda,  tedbir kararı verilebilmesi için gerekli şartların oluşmadığının anlaşılması, diğer iddiaların da esas aşamasında incelenecek olması nedeniyle 6216 sayılı Kanun'un 49. maddesinin (5) numaralı fıkrası ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 73. maddesi gereğince "tedbir talebinin reddine" 13/2/2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.  

 

Başkan

Alparslan ALTAN

Üye

Serdar ÖZGÜLDÜR

Üye

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

 

 

 

 

 

Üye

Recep KÖMÜRCÜ  

Üye

Engin YILDIRIM

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

 

İKİNCİ BÖLÜM

 

TEDBİRE İLİŞKİN ARA KARAR

 

 

M. A. G. J.  BAŞVURUSU

 (Başvuru Numarası: 2015/1832)

 

Karar Tarihi: 10/6/2015

 

 

 

 

 

 

 

 

İKİNCİ BÖLÜM

ARA KARAR

                                                          

Başkan  

 :

Alparslan ALTAN

Üyeler

 :

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

 

 

Celal Mümtaz AKINCI

 

 

Muammer TOPAL

 

 

M. Emin KUZ

Raportör

 :

M. Serhat MAHMUTOĞLU

Başvurucu

 :

M. A. G. J. (İran Vatandaşı)

Vekili

 :

Av. Sadık Onur GELBAL

 

 

I.  BAŞVURUNUN KONUSU

1. Yasal yollardan Türkiye'ye giriş yaptıktan sonra sığınma talebinde bulunan başvurucunun, hakkında verilen sınır dışı kararının uygulanması halinde ülkesi İran'da  yaşama hakkının ihlal edileceği iddiası hakkındadır. Başvurucu, hakkında verilen sınır dışı kararının tedbiren durdurulmasını talep etmektedir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru, 29/1/2015 tarihinde yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.

3. İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca, başvurucunun tedbir talebinin Bölüm tarafından karara bağlanması gerekli görüldüğünden, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 33. maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:

5. İran vatandaşı olan ve 17/8/2013 tarihinde Türkiye'ye giriş yapan başvurucu, ülkesine dönmesi durumunda yaşamının ve vücut bütünlüğünün tehlike altında bulunduğunu belirterek 12/11/2013 tarihinde Ankara Valiliği nezdinde uluslararası koruma talebinde bulunmuştur.

6. Uluslararası koruma talebine ilişkin değerlendirme sürecinde Adıyaman iline sevkedilen başvurucu, 10/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunundan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediği için hakkında 20/6/2014 tarihinde "semti meçhul" tahdit kararı çıkartılmış ve 17/7/2014 tarihinde Adıyaman Valiliği tarafından 6458 sayılı Kanun'un 77. maddesi uyarınca "başvurusunun geri çekilmiş sayılması" yönünde işlem tesis edilmiştir. Başvurucunun 17/7/2014 tarihli işleme karşı itirazda bulunmaması üzerine, Adıyaman Valiliğinin 10/9/2014 tarihli işlemi ile sınır dışı edilmesine karar verilmiştir.

7. 10/9/20114 tarihli sınır dışı edilme işlemine karşı açılan dava, Şanlıurfa 1. İdare Mahkemesinin 19/12/2014 tarihli ve 2014/2119 E., 2014/2536 K. sayılı kararı ile reddedilmiş ve 15/1/2015 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.

8. Başvurucu, 29/1/2015 tarihinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulmuştur.

9. Anayasa Mahkemesi 19/2/2015 tarihinde yasal şartları oluşmadığının anlaşılması nedeniyle tedbir talebinin reddine karar vermiştir.

10. Başvurucu bu defa kendisine Birleşmiş Milletler Yüksek Komiserliği (Komiserlik) tarafından 20/4/2015 tarihinde mülteci statüsü verildiğinden bahisle 20/5/2015 tarihli dilekçe ile ikinci kez tedbir talebinde bulunmaktadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

A . Başvurucunun İddiaları

11. Başvurucu, ülkesinde bir suç örgütü tarafından yapılan yolsuzluk hakkında bilgi sahibi olmasından dolayı tehdit edildiğini, sınır dışı edilmesi kararının yaşam ve vücut bütünlüğü yönünden risk oluşturduğunu ileri sürerek Anayasa'nın 17. ve 19. maddelerinde yer alan hakların ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 73. maddesi uyarınca tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

 

B. Değerlendirme

12. Başvuru formu ve ekleri incelenip tedbir talebi hakkında gereği düşünüldü:

13. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 49. maddesinin (5) numaralı fıkrası ve İçtüzük'ün"Tedbir kararı" başlıklı 73. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, başvurucunun temel haklarının korunması için zorunlu görülen tedbirlere re'sen veya başvurucunun talebi üzerine karar verilebileceği öngörülmüştür.

14. Buna göre; bir işlem ya da kararın uygulanması halinde bireyin anayasal haklarının ihlali yönünde ciddi bir tehlike ortaya çıkacaksa, 6216 sayılı Kanun ile Anayasa Mahkemesine bu tehlikeyi önlemek amacıyla tedbir kararı verme yetkisi tanınmıştır. Bu yönüyle tedbir yetkisi istisnai bir yetki olup, ancak işlem veya kararın uygulanması halinde yaşam hakkına ya da bireyin maddi ve manevi bütünlüğüne yönelik gerçek ve ciddi bir risk doğacaksa tedbire başvurulabilir.

15.  Başvurucuya, Komiserlik tarafından 13/4/2015 tarihinde mülteci statüsü verildiği anlaşılmaktadır. Karar, 'Yukarıda adı verilen kişinin, ... yaşamına veya özgürlüğüne yönelik bir tehdit ile karşı karşıya kalacağı bir ülkeye zorla geri gönderilmeye karşı korunmalıdır.' şeklindedir.

16. Türkiye'nin taraf olduğu 1951 tarihli Cenevre Sözleşmesi'nin 33. maddesi gereğince, taraf Devletin bir mülteciyi, ırkı, dini, tabiiyeti, belli bir sosyal gruba mensubiyeti veya siyasi fikirleri dolayısıyla hayatı ya da özgürlüğü tehdit altında olacak ülkelerin sınırlarına, her ne şekilde olursa olsun geri göndermeme ve iade etmeme yükümlülükleri(non-refoulment ilkesi) bulunmaktadır.

17. İçtüzük'ün 73. maddesine göre, başvurucunun yaşamına ya da maddi manevi bütünlüğüne yönelik ciddi bir tehlike bulunduğunun anlaşılması halinde, gerekli tedbirlere karar verilebilir. Başvurucunun iddiaları ve Komiserlik'in kararı birlikte değerlendirildiğinde, başvurucunun zorla ülkesine gönderilmesi durumunda yaşamına ya da maddi manevi bütünlüğüne yönelik bir tehlikenin ortaya çıkacağı açıkça anlaşılmaktadır. Bu durumda ise, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 2. ve Anayasa'nın 17. maddesi uyarınca korunan yaşama hakkının ihlal edilmesi riski ortaya çıkacaktır.

18. Açıklanan nedenlerle, başvurucunun tedbir talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.

V.  HÜKÜM

A.   6216 sayılı Kanun'un 49. maddesinin (5) numaralı fıkrası ve İçtüzük'ün 73. maddesi gereğince TEDBİR TALEBİNİN KABULÜNE,

B.   Mahkemece yeniden bir karar verilinceye kadar başvurucu M.A.G..J.'nın menşe ülkesi olan İRAN İSLAM CUMHURİYETİ'NE SINIRDIŞI EDİLMESİNE İLİŞKİN İŞLEMİN FİİLEN UYGULANMAMASINA,

C.  Ara karar gereğinin ivedi olarak ifası için kararın birer örneğinin İçişleri Bakanlığı ve Adıyaman İl Emniyet Müdürlüğüne gönderilmesine,

10/6/2015 tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar verildi.

 

 

Başkan

Alparslan ALTAN

Üye

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Üye

Celal Mümtaz AKINCI

 

 

 

 

 

 

Üye

Muammer TOPAL

Üye

M. Emin KUZ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

 

ANAYASA MAHKEMESİ

 

 

 

 

İKİNCİ BÖLÜM

 

 

 

 

TEDBİRE İLİŞKİN ARA KARAR

 

 

 

 

M. A. G. J.  BAŞVURUSU

 

(Başvuru Numarası: 2015/1832)

 

 

Karar Tarihi: 1/12/2015

 

 

 

 

 

 

 

 

İKİNCİ BÖLÜM

 

ARA KARAR

 

 

Başkan

 :

 Engin YILDIRIM

Üyeler

 :

 Alparslan ALTAN

 

 

 Celal Mümtaz AKINCI

 

 

 Muammer TOPAL

 

 

 M. Emin KUZ

Raportör

 :

  M. Serhat MAHMUTOĞLU

Başvurucu

 :

  M. A. G. J. (İran Vatandaşı)

Vekili

 :

  Av. Sadık Onur GELBAL

 

I.     İNCELEME VE GEREKÇE

1.         Mahkemenin 1/12/2015 tarihinde yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 29/1/2015 tarihli ve 2015/1832 numaralı başvurusu kapsamında hükmedilen tedbirin devamının gerekip gerekmediği resen incelenip gereği düşünüldü:

2.         Mahkemenin 10/6/2015 tarihli ara kararıyla, başvurucunun yaşamına ya da maddi veya manevi bütünlüğüne yönelik bir tehlike olduğu iddiasının ciddi bulunması nedeniyle tedbir talebinin kabulü ile İran İslam Cumhuriyeti'ne sınır dışı edilmesine ilişkin işlemin fiilen uygulanmamasına karar verilmiştir.

3.         Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 73. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince, 10/6/2015 tarihli tedbirin altı aylık süresi 10/12/2015 tarihinde dolacaktır.

4.         Hâlihazırda başvurunun incelemesi devam etmektedir. Ayrıca başvuru dosyasına, tedbir kararının verilmesini gerektiren koşullarda herhangi bir değişiklik olduğuna dair ek bilgi veya belge de sunulmamıştır.

5.         Açıklanan nedenlerle, İçtüzüğün 73. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince, 10/6/2015 tarihli tedbirin, altı aylık sürenin dolacağı 10/12/2015 tarihinden itibaren takdiren üç ay süreyle devamına karar verilmesi gerekmektedir.

II.   HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A.         10/6/2015 tarihli tedbirin, 10/12/2015 tarihinden geçerli olmak üzere ÜÇ AY SÜREYLE DEVAMINA,

B.         Başvurucu M. A. G. J.'nin menşe ülkesi olan İran İslam Cumhuriyeti'ne sınır dışı edilmesine ilişkin işlemin FİİLEN UYGULANMAMASINA,

C.         Ara kararın birer örneğinin İçişleri Bakanlığı ve Adıyaman İl Emniyet Müdürlüğüne gönderilmesine,

1/12/2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

 

 

Başkan

Engin YILDIRIM

Üye

Alparslan ALTAN

Üye

Celal Mümtaz AKINCI

 

 

 

 

 

 

 

Üye

Muammer TOPAL

Üye

M. Emin KUZ