TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

 

İKİNCİ BÖLÜM

 

KARAR

 

İ.Ç. BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2013/439)

 

Karar Tarihi: 16/4/2013


İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

 

Başkan

 :

 Alparslan ALTAN

Üyeler

 :

 Osman Alifeyyaz PAKSÜT

 

 

 Engin YILDIRIM

 

 

 Celal Mümtaz AKINCI

 

 

 Muammer TOPAL

Raportör

 :

 Serhat ALTINKÖK

Başvurucu

 :

 İ. Ç.

 

I.        BAŞVURUNUN KONUSU

1.     Başvurucu, yüzbaşı rütbesinde fazladan beklediği 3 yılın binbaşı rütbesinde tamamlanması gereken bekleme süresinden sayılmamasının Anayasa'da yer alan temel haklarını ihlal ettiğini ileri sürmüştür.

II.     BAŞVURU SÜRECİ

2.      Başvuru, 7/1/2013 tarihinde Anayasa Mahkemesine doğrudan yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.

3.      İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca, 13/3/2013 tarihinde başvurunun çözümünün ilke kararını gerektirmesi nedeniyle Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 33. maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.

III.  OLAY VE OLGULAR

A.    Olaylar

4.      Başvuru dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:

5.      Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde astsubay olarak görev yapmakta olan ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 109. maddesi gereğince 1993 yılında teğmen rütbesiyle subay olarak naspedilen başvurucu, 2001 yılında yüzbaşı rütbesine yükseltilmiştir.

6.      Başvurucu, yüzbaşı rütbesine mahsus bekleme süresi olan 6 yılı 2007 yılında tamamlamış olmasına rağmen, bu tarih itibariyle yüksek öğrenimini tamamlamamış olduğundan binbaşı rütbesine yükseltilmemiştir.

7.      Başvurucu, 2010 yılında yüksek öğrenimini tamamlamış ve 30/8/2010 tarihi itibariyle binbaşı rütbesine naspedilmiştir.

8.      Başvurucu, beyanına göre, binbaşı rütbesine naspının yapılması için yüzbaşı rütbesinde 9 yıl beklemesi nedeniyle, fazladan beklediği 3 senenin binbaşı rütbesinde geçen süreden sayılması için 24/8/2011 tarihli dilekçe ile idari müracaatta bulunmuş ancak talep Kara Kuvvetleri Komutanlığının 10/10/2011 tarihli yazısı ile reddedilmiştir.

9.      Başvurucu, Kara Kuvvetleri Komutanlığının ret kararı üzerine, yüzbaşı rütbesinde fazladan beklediği 3 senenin binbaşı rütbesinde geçen süreden sayılmaması işleminin iptali için Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde dava açmıştır.

10.  Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, başvurucunun davasını 27/7/1967 tarih ve 926 sayılı Kanunu'nun ek geçici 80. maddesinin son fıkrasına göre "ek geçici 80. maddenin yürürlüğe girdiği 10/7/2003 tarihi itibariyle davacının yüksek öğrenimini tamamlamadığı" gerekçesiyle 29/11/2012 tarih ve E.2012/674, K.2012/1295 sayılı kararı ile reddetmiştir.

11.  Başvurucu, karar düzeltme yoluna başvurmamıştır.

B.     İlgili Hukuk

12.  926 sayılı Kanun'un 3/7/2003 tarih ve 4917 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle değiştirilen ek geçici 80. ve 81. maddeleri.

IV.  İNCELEME VE GEREKÇE

13.  Mahkemenin 16/4/2013 tarihinde yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 7/1/2013 tarih ve 2013/439 numaralı bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:

A.    Başvurucunun İddiaları

14.  Başvurucu, 2007 yılında yüzbaşı rütbesine mahsus bekleme süresini tamamlamasına rağmen binbaşı rütbesine naspının yapılmadığını, 2010 yılında binbaşı rütbesine naspının yapılmasına rağmen fazladan beklediği 3 senenin binbaşı rütbesinde geçen süreden sayılmadığını ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi nezdinde açtığı davanın reddedildiğini belirterek Anayasa'da yer alan temel haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüş ve mali haklarının verilmesi talebinde bulunmuştur.

B.     Değerlendirme

15.  Anayasa'nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir:

"Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. .."

16.  30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Bireysel başvuru hakkı" kenar başlıklı 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

"Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye'nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir."

17.  6216 sayılı Kanun'un "Bireysel başvuru hakkına sahip olanlar" kenar başlıklı 46. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

"Bireysel başvuru ancak ihlale yol açtığı ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal nedeniyle güncel ve kişisel bir hakkı doğrudan etkilenenler tarafından yapılabilir."

18.  Anılan Anayasa ve Kanun hükümlerine göre, Anayasa Mahkemesine yapılan bir bireysel başvurunun esasının incelenebilmesi için, kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddia edilen hakkın Anayasa'da güvence altına alınmış olmasının yanı sıra Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve Türkiye'nin taraf olduğu ek protokollerinin kapsamına da girmesi gerekir. Bir başka ifadeyle, Anayasa ve AİHS'nin ortak koruma alanı dışında kalan bir hak ihlali iddiasını içeren başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi mümkün değildir (B. No: 2012/1049, 26/3/2013, § 18).

19.  Başvurucu, 2010 yılında binbaşı rütbesine naspının yapılmasına rağmen yüzbaşı rütbesinde fazladan beklediği 3 senenin binbaşı rütbesinde geçen süreden sayılmamasını bireysel başvuru konusu yapmıştır.

20.  Başvurucunun başvuru dilekçesinde ifade ettiği şekliyle ihlal edildiğini ileri sürdüğü hak, Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden AİHS ve buna ek Türkiye'nin taraf olduğu protokollerden herhangi birinin kapsamına girmemektedir.

21.  Açıklanan nedenlerle, başvuru konusu ihlal iddialarının Anayasa ve AİHS'nin ortak koruma alanı dışında kaldığı anlaşıldığından başvurunun, diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin "konu bakımından yetkisizlik" nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Başvurunun, "konu bakımından yetkisizlik" nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına, 16/4/2013 tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar verildi.

 

 Başkan

Alparslan ALTAN

Üye

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Üye

Engin YILDIRIM

 

 

 

 

 

Üye

Celal Mümtaz AKINCI

Üye

Muammer TOPAL